سيد محمد جواد حسيني

طبق آموزه هاي قرآن بهترين عمل ملاك است يا بيشترين عمل؟

اينجا قرآن تعبيري دارد كه در اين تعبير ، هم نظر مفسرين را جلب كرده‏ است و هم روايات روي اين تعبير تكيه كرده‏اند ، و آن اين است كه‏ مي‏فرمايد: خدا اين نظام مرگ و زندگي را (درواقع يعني نظام طبيعت را) از آن جهت آفريد كه شما را در آزمون نيكوترين عمل قرار بدهد : " « ليبلوكم‏ ايكم احسن عملا »" . نفرمود : " ليبلوكم ايكم اكثر عملا "، چون دو گونه‏ مي‏توانست بيان بفرمايد : يكي اينكه شما را آزمايش كند كه چه كسي بيشتر عمل مي‏كند ، ديگراينكه شما را آزمايش كند كه چه كسي بهتر و نيكوتر و صوابتر عمل مي‏كند . اگر تعبير اين بود كه چه كسي بيشتر عمل مي‏كند ، تكيه‏ روي كميت بود ، ولي وقتي كه فرموده : " « ليبلوكم ايكم احسن عملا »" تكيه روي كيفيت است. از ما عمل مي‏خواهند، ولي در عمل، ما مي‏توانيم زياد عمل كنيم ، اما مي‏توانيم بهتر عمل كنيم ، يعني چگونگي عمل ما بهتر باشد . در هر چيزي اين موضوع مطرح است . اين مثال عادي را ذكر كنم ، همين سخن‏ گفتن . آيا زياد حرف‏زدن هنر است يا نيكو حرف‏زدن ؟ ممكن است يك انسان‏ ده ساعت پشت سر هم حرف بزند و يك نفر دو دقيقه حرف بزند ولي او در ده ساعت حرف‏زدن هيچ محتوايي نداشته باشد و اين دو دقيقه حرف زدنش همه‏ محتواباشد . اين دو دقيقه حرف مي‏زند كه بعد ده ساعت مي‏شود شرح داد ، او ده ساعت حرف مي‏زند كه دو دقيقه نمي‏شود از آن خلاصه گرفت . اين ، فرق‏ ميان كميت و كيفيت است . خدا انسان را مورد آزمون بهترين عمل قرار داده است ، نه آزمون زيادترين عمل . مي‏دانيد كه زهادي كه در قديم وجود داشتند تكيه‏شان بيشتر روي بيشترين‏ عمل بود . با همديگر مسابقه مي‏گذاشتند ، او مي‏گفت مثلا من شبانه‏روزي چند هزار ركعت نماز مي‏خوانم . ممكن است كسي دو ركعت نماز بخواند كه ارزشش‏ بيشتر باشد از صدها هزار ركعتي كه شخص ديگر مي‏خواند . اين است كه در قرآن آمده است كه خدا مي‏فرمايد : " « ليبلوكم ايكم احسن عملا » " و نفرموده : " اكثر عملا.

منبع:استادمرتضي مطهري. ج8ص137،138